Συστάσεις της ΕΕΔΑ με αφορμή το Σχέδιο Νόμου για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (10 Ιουλίου 2014).

Πρόσφατα δημοσιοποιήθηκαν οι Συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου γύρω από το υπό κατάθεση στη Βουλή Σχέδιο Νόμου για την «Ειδική Εκπαίδευση» των Μαθητών/ριών με Αναπηρία ή/και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες.

Ως πλεονέκτημα της προκείμενης έκθεσης των απόψεων του σημαντικότερου θεσμικού οργάνου στην χώρα μας στο πεδίο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εντοπίζεται εκ μέρους μας η συγκέντρωση όλου σχεδόν του δικαιωματικού πλαισίου παρέμβασης των Διεθνών Οργανισμών υπό τη μορφή παράθεσης κατά χρονική σειρά. Ως μειονέκτημα δε η μη υιοθέτηση μίας ξεκάθαρης θέσης εν σχέση με τον θεσμό της Παράλληλης Στήριξης, ο οποίος έπειτα από την δεκατετραετή ισχύ του για πρώτη φορά κλονίζεται στα θεμέλια του και μάλιστα στο επίπεδο της νομοθετικής επιλογής.

Οι εδώ σχολιαζόμενες Συστάσεις της Ε.Ε.Δ.Α. παραπέμπουν στην προγενέστερη Απόφαση του ίδιου οργάνου της 9ης Απριλίου 2009, στην οποία ενσωματώθηκαν οι προτάσεις γύρω από την εφαρμογή του Νόμου 3699/2008 περί Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης.

Παρατίθενται από την πλευρά μας λοιπόν μόνον οι εισαγωγικές παρατηρήσεις του εγγράφου, με αυτονόητη την σχετική παραπομπή στο σύνολο του κειμένου.

Και ένα υστερόγραφο: Το ανανεωμένο site της ΕΕΔΑ ευτυχώς είναι πλέον αρκούντως προσβάσιμο στους/στις Διαδικτυακούς Χρήστες/ριες με Προβλήματα Όρασης!

 

 

Συστάσεις της ΕΕΔΑ με αφορμή το Σχέδιο Νόμου για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση

 

Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις

 

Α. Η ΕΕΔΑ έχει κατά το παρελθόν διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις σχετικά με την εφαρμογή του Ν 3699/2008 για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, οι οποίες όχι μόνο δεν ελήφθησαν υπόψη, αλλά έκτοτε παρατηρήθηκε ιδιαίτερη οπισθοδρόμηση. Στοχεύοντας στην αποτύπωση των ζητημάτων που δυσχέραιναν στην πράξη την ουσιαστική πρόσβαση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ) στην εκπαίδευση, η ΕΕΔΑ μάλιστα είχε διοργανώσει διαβούλευση με ενδιαφερόμενους φορείς.

Εκφράζοντας την ανησυχία της για την εν γένει αποδόμηση της Ειδικής Αγωγής και λαμβάνοντας υπόψη τις καταληκτικές παρατηρήσεις της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η ΕΕΔΑ επανέρχεται συνοπτικά επί των προτάσεών της με αφορμή το Σχέδιο Νόμου για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση.

Β. Το Σχέδιο Νόμου για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση τέθηκε σε διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης από τις 17 Απριλίου 2014 έως τις 9 Μαΐου 2014 και δεν έχει ακόμη εισαχθεί στη Βουλή προς συζήτηση. Λόγω της σπουδαιότητας των ζητημάτων που ρυθμίζει και της έντονης κινητοποίησης των ενδιαφερομένων φορέων, η ΕΕΔΑ έκρινε απαραίτητο να επανέλθει στο ζήτημα της ειδικής αγωγής και να διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις τόσο επί της φιλοσοφίας και των σκοπών της εν λόγω νομοθεσίας, όσο και επί της εφαρμογής των ειδικότερων αρχών της. Προς το σκοπό αυτό και με στόχο την κατανόηση των ζητημάτων που δυσχεραίνουν στην πράξη την ουσιαστική πρόσβαση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, η ΕΕΔΑ διοργάνωσε διαβούλευση με ενδιαφερόμενους φορείς.

Γ. Αναγκαίο κρίνεται να επισημανθεί ότι οι συστάσεις της ΕΕΔΑ δεν επιχειρούν μια συνολική και εξαντλητική προσέγγιση της οργάνωσης και διαχείρισης της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, αλλά την ουσιαστική συμβολή στην καλλιέργεια μιας γενικότερης φιλοσοφίας ένταξης όχι μόνο των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, αλλά και των εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Η επιδίωξη αυτή, σε συνδυασμό με την ανάγκη αποτελεσματικότερης εφαρμογής του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου που ρυθμίζει την πρόσβαση στην εκπαίδευση των ΑμεΑ, συνδέεται αναπότρεπτα με το περιεχόμενο των υποχρεώσεων της Πολιτείας, όπως αυτές απορρέουν από το Σύνταγμα και τις διεθνείς δεσμεύσεις της Χώρας.

Η ανάδειξη των ζητημάτων που αφορούν στα άτομα με αναπηρία προϋποθέτει την αποσαφήνιση της έννοιας της αναπηρίας, της οποίας ο προσδιορισμός παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες, καθώς «πρόκειται για μια πολυσύνθετη κατάσταση η οποία συνδέεται τόσο με τις υφιστάμενες κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν όσο και με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόμου που τη φέρει». Η πολυπλοκότητα αυτή αντικατοπτρίζεται στην πληθώρα διατυπώσεων και ορισμών που μπορεί κανείς να συναντήσει τόσο στη διεθνή όσο και στην ελληνική βιβλιογραφία. Ο πλέον ευρέως αποδεκτός ορισμός για την αναπηρία είναι αυτός που προτείνεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και παρουσιάζεται μέσα από τη Διεθνή Ταξινόμηση για τη Λειτουργικότητα, την Αναπηρία και την Υγεία δικαιωμάτων του Ανθρώπου) της ΕΕΔΑ και συμμετείχαν εκπρόσωποι του Συνηγόρου του Πολίτη (Κύκλος Δικαιωμάτων Παιδιού και Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας), της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ) και του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ (ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ) καθώς και των Εκπαιδευτικών και Ψυχολόγων με απώλεια ακοής άνω των 67%. Η ΕΕΔΑ ευχαριστεί και τους φορείς που κατέθεσαν εγγράφως τις θέσεις τους, όπως οι Σύλλογοι Αποφοίτων Τμημάτων Ειδικής Αγωγής (ΣΑΤΕΑ) και η Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων (ΕΕΠΑΑ), διευκολύνοντας κατά τον τρόπο αυτό την αποτύπωση των ζητημάτων που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Η ΕΕΔΑ ευχαριστεί τους φορείς και τους εκπροσώπους τους για την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ανταλλαγή απόψεων, η οποία της επέτρεψε να αποκτήσει μια σαφέστερη άποψη για ζητήματα καθημερινής πρακτικής της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης.

Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα, στην έννοια των «ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών», ο έλληνας νομοθέτης θεωρεί ως άτομα με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες όσους «για ολόκληρη ή ορισμένη περίοδο της σχολικής τους ζωής εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες μάθησης εξαιτίας αισθητηριακών, νοητικών, γνωστικών, αναπτυξιακών προβλημάτων, ψυχικών και νευροψυχικών διαταραχών οι οποίες, σύμφωνα με τη διεπιστημονική αξιολόγηση, επηρεάζουν τη διαδικασία της σχολικής προσαρμογής και μάθησης. Στους μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες συγκαταλέγονται ιδίως όσοι παρουσιάζουν νοητική αναπηρία, αισθητηριακές αναπηρίες όρασης (τυφλοί, αμβλύωπες με χαμηλή όραση), αισθητηριακές αναπηρίες ακοής (κωφοί, βαρήκοοι), κινητικές αναπηρίες, χρόνια μη ιάσιμα νοσήματα, διαταραχές ομιλίας-λόγου, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (φάσμα αυτισμού), ψυχικές διαταραχές και πολλαπλές αναπηρίες».

Ακολούθως επιχειρείται μια πιο εστιασμένη προσέγγιση τόσο του προστατευτικού πλαισίου του δικαιώματος στην εκπαίδευση των ΑμεΑ σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο (ΙΙ), όσο και του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου αναγνώρισης και προστασίας του δικαιώματος στην εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΙΙΙ). Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τις σημαντικότατες προκλήσεις με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη σήμερα η Πολιτεία και η κοινωνία σχετικά με τα δικαιώματα και την προστασία των ΑμεΑ (IV) και καταλήγει στη διατύπωση Συστάσεων για τη λήψη κατάλληλων και πρόσφορων μέτρων αντιμετώπισης των προβλημάτων και ελλείψεων που έχουν διαπιστωθεί (V).

Διαβάστε το κείμενο με τις Συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για το υπό κατάθεση στην Βουλή Σχέδιο Νόμου για την «Ειδική Εκπαίδευση» των Μαθητών/ριών με Αναπηρία εδώ!

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Εκθέσεις, Μετααναγνώσεις

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s