«Ο ψυχασθενής της διπλανής πόρτας». – Πορείες Εναλλακτικής Ψυχιατρικής στην Κοινότητα.

Εναλλακτική Ψυχιατρική jpg

«Είναι η ιστορία ενός ονείρου

Ενός ονείρου ενάντια στις προκαταλήψεις μας, που τις εξαφανίζει την μία μετά την άλλη,

Είναι το ανθρωπιστικό όνειρο, που έκανε πριν από τριάντα χρόνια περίπου ένας  ψυχίατρος  Ο Φράνκο Μπαζάλια.

Το όνειρο του είχε το χρώμα του ουρανού, τον άνεμο της ελευθερίας και το ονόμασε  «Γαλάζιο Άλογο».

Αυτό το όνειρο έπρεπε να γίνει πραγματικότητα.

Ο Κλόντ δεν μου αποκάλυψε ποτέ την αιτία του εγκλεισμού του. Η ασθένεια του αφορά τους γιατρούς, η επανάσταση του όμως με αφορά.

Τι θα γίνει αν κι εγώ κάποια μέρα χρειαστώ βοήθεια;

Αρνούμαι να γίνω κι εγώ σαν κι αυτούς που πίσω από τα κάγκελα βγάζουν όλοι την ίδια κραυγή.

Βγάλτε μας έξω.

Είναι η ιστορία ενός ονείρου, που είναι ο αντίλαλος ενός θυμού, των εκατομμύρια ασθενών ενάντια σε εκατομμύρια τοίχους.

Ένα όνειρο, που στην Ιταλία έγινε κάποια μέρα πραγματικότητα.

Το γαλάζιο όνειρο συμβολίζει την ελευθερία, την άρνηση στον εγκλεισμό, που σε τρελαίνει πιο πολύ.»

Η δύναμη αυτών των λιγοστών γραμμών είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπερκεράσει, να υπερβεί την γλυκόπικρη γεύση, που η οπτικοποιημένη καταγραφή της πραγματικότητας της ψυχιατρικής εμπειρίας, όπως αυτή αναδεικνύεται καθάρια και ανασυντιθέμενη ως έννοια μηδενίζουσα, ως έννοια μηδενική στο παρουσιαζόμενο από την Εκπαιδευτική Τηλεόραση ντοκιμαντέρ «Ο ψυχασθενής της διπλανής πόρτας», το οποίο εντάσσεται στην σειρά: «Health in Europe»  της EBU προσφέρει.

Εκεί, που το αυστηρά προσωπικό βίωμα απογυμνώνεται των αμυντικών αντικρούσεων κάθε περιθωριοποίησης και στιγματισμού, η Κοινότητα αγκαλιάζει χωρίς οριοθετήσεις και αποδέχεται το Ανθρώπινο, συμπορευόμενη εν τέλει με την Καθολική Εμπειρία της Μη Διάκριση σε κανονικότητες και μη.

Παράλληλες ιστορίες και διαδρομές Ανθρώπων, που ταξιδεύουν τον/την Θεατή/ρια στις ομολογουμένως δύσβατες διαδρομές μετασχηματισμού των απολύτως θεμελιωδών και συλλογικών αιτημάτων σε αποφάσεις πολιτικής βούλησης. Τίποτε ωστόσο δεν είναι ακατόρθωτο ή ουτοπικό, όταν η θέληση βρίσκει συμμάχους.

Το ντοκιμαντέρ κινείται σε ένα διατοπικό επίπεδο, συγκριτικής επισκόπησης, αφετηριαζόμενο όμως από τον κεντρικό άξονα της πραγμάτωσης και παροχής Ψυχιατρικών Υπηρεσιών στην Πόλη.

«Τα ονόματά τους είναι Claude, Dario, Dominique, Sam, Terry…Είναι Γάλλοι, Ιταλοί ή Άγγλοι και βιώνουν…  επιβιώνοντας μέσα στις ζώσες καταστάσεις της σχιζοφρένειας, της ψύχωσης, της κατάθλιψης και  του εθισμού  στο αλκοόλ…

Είναι οι ασθένειες της ψυχής τους λόγος για να τους απομονώσουμε; Μήπως υπάρχουν λύσεις διαφορετικές από ζουρλομανδύες, ουρλιαχτά σε απομονωμένα κελιά ή κροτάλισμα κλειδιών στους διαδρόμους; Λύσεις πιο ανθρώπινες, που να σέβονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια;

Ο Dario από την Ιταλία είναι ένας Άνθρωπος με σχιζοφρένεια. Απολαμβάνοντας όμως τις μεταρρυθμίσεις του ιταλικού συστήματος περίθαλψης που κατάργησε τα άσυλα, ζει μέσα στον κόσμο, με τη μόνη διαφορά ότι επισκέπτεται καθημερινά ένα μικρό κέντρο υγείας στο οποίο λαμβάνει τη θεραπεία του. Το ιταλικό ψυχιατρικό μοντέλο εξαπλώνεται σε όλη την Ευρώπη.

Ο Claude στη Γαλλία μετά από 6 χρόνια εγκλεισμού λόγω ψυχικής ασθένειας έχει γίνει πρόεδρος της ένωσης ασθενών. Στην Αγγλία η Janet θεραπεύει τις κρίσεις πανικού στο οικογενειακό της περιβάλλον με τη βοήθεια ψυχιάτρου που την επισκέπτεται στο σπίτι της. Ο Terry έχει φοβία με τους ανθρώπους και παραμένει κλεισμένος σπίτι αλλά δέχεται της υπηρεσίες ενός ατόμου που τον βγάζει βόλτα καθημερινά.»

Η Εναλλακτική Ψυχιατρική στην Κοινότητα λαμβάνει χώρα μέσα στην πόλη και στρέφει το βλέμμα επιτακτικά στην Κοινωνία. .. Δεν υπάρχουν κλειστές πόρτες και λουκέτα…. Οι γιατροί δεν φορούν λευκές μπλούζες και η όποια αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων, συνδεόμενων με την πρόκληση αυτοβλάβης του/της Ανθρώπου με Ψυχιατρική Εμπειρία θεραπεία είναι βραχυχρόνια μη τιμωρητική και πάντοτε εντοπιζόμενη εκτός Δομών με ιδρυματικό χαρακτήρα. Η σχιζοφρένια και κάθε ζώσα ψυχιατρική κατάσταση δεν είναι έγκλημα… ακολούθως δε αυτός/η, που την βιώνει δεν είναι εγκληματίας….. Η επανένταξη και η εισδοχή σε όλες τις κοινωνικές εκφάνσεις δεν συνιστά ένα διακηρυκτικό μη υποστηρίξιμο ευχολόγιο αλλά σκοπό αυτοεκπλήρωσης.

Η αμφισβήτηση του «ασυλικού μοντέλου» διαχείρισης είναι συστημική και αποτυπώνεται μεστά στην ομιλία του Μπαζάλια, κορυφαίου εμπνευστή της Εναλλακτικής Ψυχιατρικής στην Κοινότητα, στο Αρέτζο στις 30 Οκτωβρίου 1979, ήτοι σχεδόν 32 χρόνια πριν…: «Δεν είναι η ταύτιση μεταξύ τρέλας και αρρώστιας ούτε η ανάγκη συγκεκριμένης και ειδικής φροντίδας και περίθαλψης που τίθεται σε συζήτηση, αλλά η μη αποτελεσματικότητα του εγκλεισμού σαν του μόνου συστήματος θεραπευτικής απάντησης και η γενική επέκταση των νομικών κυρώσεων, δηλαδή η διάγνωση της επικινδυνότητας, για όλους αυτούς που καταλήγουν στους ιστούς του ιδρύματος. Από αυτό το σημείο και μετά ξεσπάει η κρίση και ασκείται κριτική όσον αφορά τη μορφή των θεσμών, από τη μια μεριά ως έκφρασης των τεχνικών της θεραπείας, από την άλλη ως χώρου που καθορίζει την έννοια της αρρώστιας. Από τη στιγμή που το ίδρυμα δεν πρέπει να παράγει πια χρονιότητα, θα είναι δυνατόν ν’ ανακαλύψουμε ότι η ψυχική νόσος δεν είναι πάντα χρόνια, ενώ η εμπειρία θα αποδείξει ότι σ’ ένα αλλαγμένο ιδρυματικό πλαίσιο μπορούν να επανέλθουν οι κανόνες του “ζην”. Αν το ίδρυμα δεν πρέπει πια να φυλακίσει όποιον το πλησιάζει, θα μπορέσουμε ν’ αποδείξουμε ότι δεν είναι όλοι επικίνδυνοι ή, όπως δεν είναι επικίνδυνες όλες οι καταστάσεις αρρώστιας με τον ίδιο τρόπο, και η παροχή κυρώσεων μπορεί να προσαρμοστεί σ’ ένα μεταβλημένο πλαίσιο μέσα στον χρόνο….»

Εάν όμως στην Ιταλία, την Αγγλία και την Γαλλία έχουν γίνει κάποια βήματα συμβίωσης των Κοινωνών με και χωρίς Ψυχιατρική Εμπειρία με όρους ισοτιμίας… Στην χώρα μας η πορεία προς αυτόν τον προορισμό φαντάζει μακρινή… το δε ταξίδι ημιτελές… όταν κανείς/καμία αναλογιστεί την θεώρηση του εντός του γενικότερου πλαισίου συγκρουσιακών ποικιλόμορφων ανθρώπινων εμπειριών όξυνσης των συναισθημάτων επιβίωσης… σε «εποχές κρίσης»…

Η ρήση, που συναντήσαμε στο εδώ προτεινόμενο προς προβληματισμό και αναστοχασμό εκ μέρους μας ντοκιμαντέρ: «Το άσυλο αν και είναι ένα οχυρό, που καταρρέει… αντιστέκεται…» θα πρέπει να τεθεί εκ νέου ως ερώτημα προς απάντηση…

Ίσως κάποτε το ακροτελεύτιο αυτό ερώτημα απαντηθεί… και ίσως χρειαστεί να παρέλθουν αρκετά έτη… παλινδρομήσεων και ανάστροφων διαδρομών προς τούτο…

Αναφορές:

Το παρουσιαζόμενο από την Εκπαιδευτική Τηλεόραση ντοκιμαντέρ: «ο Ψυχασθενής της Διπλανής Πόρτας» μπορείτε να αναζητήσετε στο: http://www.edutv.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=1353&Itemid=190

Σημειώνεται, ότι η παρακολούθηση του εκ μέρους μας μας οδήγησε στο να εμπλουτίσουμε την συγκεκριμένη ανάρτηση μας με αυτούσια αποσπάσματα από την αφήγηση, που το συνοδεύει, τα οποία και παρατίθενται σε εισαγωγικά.

Το απόσπασμα της Ομιλίας του Μπαζάλια στο Αρέτζο στις 30 Οκτωβρίου 1979, με θέμα: «Νομοθετικά προβλήματα και ψυχιατρική στις δυτικές χώρες: η ιταλική πραγματικότητα» αλιεύσαμε από σχετικό δημοσίευμα στην Εφημερίδα «Η αυγή» της 30 Μαρτίου 2010 «H κρίση του ασύλου»: http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=529222

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Έρευνες, Με την δύναμη της εικόνας, Μετααναγνώσεις

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s