Αυγουστιάτικες αναγνώσεις: «Η κραυγή του γλάρου» Emanuelle Laborit.

Εξώφυλλο Βιβλίου "Η κραυγή του Γλάρου" Emanuelle Laborit Δεκαπενταύγουστος στην Αθήνα με ό,τι και αν συνεπάγεται αυτό…

Ο φετινός τελευταίος μήνας του Καλοκαιριού είναι διαφορετικός από αυτούς των προηγούμενων ετών…

Η ανάγκη κανείς/καμία να βυθιστεί σε ατέρμονες αναγνώσεις δεσπόζει ως τουλάχιστον επιτακτική, εν είδη έσχατου αντίβαρου στην καταθλιπτική επικαιρότητα.

Η πιο γοητευτική ή μάλλον μια από τις πιο γοητευτικές διαδρομές είναι αυτή της αντάμωσης των εκτυπώσεων της καθημερινής εμπειρίας ενός/μίας αναγνώστη/ριας στην λεκτική αποτύπωση των βιωμάτων ενός/μίάς δημιουργού με όρους λογοτεχνικούς.

Για να μην είμαστε άδικες και η ανάστροφη πορεία είναι εξίσου θελκτική….

Αμφότερες οδηγούν στην τεκμηρίωση της κτήσης μιας δεσμίδας άτυπης γνώσης.

Στα μέσα Μαΐου, που παρήλθε προσκλήθηκα από το Σωματείο Διερμηνέων Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (Ε.Ν.Γ.) να συμμετάσχω ως εισηγήτρια στο σεμινάριο, που διοργανώθηκε με θέμα την Νομική Συνδρομή των Διερμηνέων στους/στις Κωφούς/ες Πολίτες/ισες

Είμαι ευγνώμονη για δύο λόγους για αυτήν την πρόσκληση: αφενός μεν διότι μου δόθηκε η ευκαιρία να αποτελέσω μέρος μιας ζωτικότατης διεργασίας αμοιβαίας εκπαίδευσης ως Δικηγόρος. Και αφετέρου δε, γιατί οι φίλοι/ες από το Σωματείο Διερμηνέων Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας μου δώρισαν ένα υπέροχο βιβλίο: «Η κραυγή του γλάρου» της Emanuelle Labori της σειράς «Νέα Σύνορα» του Εκδοτικού Οργανισμού «Λιβάνη» 1995.

Η Emanuelle Laborit γεννήθηκε Κωφή από γονείς ακούοντες το 1972 στην Γαλλία της απαγόρευσης της χρήσης Νοηματικής Γλώσσας στα σχολεία.

Εγκλωβισμένη μέσα στα στείρα «πρέπει» και «δεν πρέπει» μάχεται με όπλο την εξωτερίκευση του αυτοπροσδιορισμού της.

Γυναίκα, Καλλιτέχνιδα, διεκδικητική…. Ζωντανή στο κύτταρο… χρησιμοποιεί τα χέρια, τα μάτια, το κορμί και φυσικά το ριζοσπαστικό πνεύμα της διαδραστικά σε ένα σχήμα απόλυτου συντονισμού…

Βαθιά συνειδητοποιημένη και πολιτικοποιημένη η Laborit κατανοεί πλήρως την θεμελιώδη σημασία της αξίωσης ακόμη και των πιο αυτονόητων…, λες και η χειραφέτηση είχε εγγραφεί ως αυταξία στο DNA της προ της γεννήσεως της.

Η απαγόρευση της χρήσης της Νοηματικής Γλώσσας στις εκπαιδευτικές διαδικασίες, που απευθύνονται στους/στις Γάλλους/ίδες Κωφούς/ες Μαθητές/ριες αίρεται μόλις το 1991, την χρονιά, που η Emanuelle λαμβάνει το απολυτήριο της.

Η Γαλλίδα ηθοποιός γράφει στις πρώτες γραμμές του βιβλίου της:

«…..Οι ΛΕΞΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ για ‘μένα από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Λέω παράξενες, γιατί κάποτε ήταν ακατανόητες.

Τι σήμαιναν αυτές οι μιμήσεις των ανθρώπων γύρω μου, το στόμα τους, πότε κυκλικό και πότε τραβηγμένο σε διάφορες γκριμάτσες, τα χείλη τους σε περίεργες θέσεις; «Ένιωθα» κάτι διαφορετικό, όταν εκδήλωναν οργή, θλίψη ή ευχαρίστηση, μα ο αόρατος τοίχος που με χώριζε από τους ήχους, οι οποίοι αντιστοιχούσαν σε αυτές τις μιμήσεις, ήταν από διάφανο γυαλί και μπετόν ταυτόχρονα. Εγώ βρισκόμουν από τη μια πλευρά του τοίχου κι οι υπόλοιποι από την άλλη. Όταν προσπαθούσα ν’ αναπαράγω σαν μαϊμουδάκι τις μιμήσεις τους, δεν πρόφερα λέξεις, μα οπτικά γράμματα. Καμιά φορά, μάθαινα κάποια λέξη με μια ή δυο συλλαβές, που έμοιαζαν μεταξύ τους, όπως «μπαμπά», «μαμά», «νινί».

Οι πιο απλές έννοιες αποτελούσαν άλλο ένα μυστήριο. Το χτες, το αύριο, το σήμερα. Το μυαλό μου λειτουργούσε στο παρόν. Τι σήμαιναν το παρελθόν και το μέλλον;

Όταν κατάλαβα, με τη βοήθεια των νευμάτων, πως το χτες ήταν πίσω μου και το αύριο μπροστά μου, έκανα ένα εκπληκτικό άλμα. Μια πρόοδο απίστευτη, που δεν μπορούν να φανταστούν όσοι ακούν, συνηθισμένοι να καταλαβαίνουν ακούραστα από την κούνια τους λέξεις κι έννοιες, χωρίς καν να το συνειδητοποιούν.

Ύστερα κατάλαβα πως άλλες λέξεις αναφέρονταν σε πρόσωπα. Εμανουέλ ήμουν εγώ. Μπαμπάς ήταν εκείνος. Μαμά ήταν εκείνη. Μαρί ήταν η αδερφή μου. Εγώ ήμουν η Εμανουέλ, υπήρχα, είχα ορισμό, άρα κι οντότητα.

Ήμουν κάποια, ένιωθα ζωντανή. Από τότε, μπορώ και λέω «ΕΓΩ». Πριν έλεγα «ΑΥΤΗ», μιλώντας για μένα. Έψαχνα να βρω πού βρισκόμουν σ’ αυτό τον κόσμο, ποια ήμουν και γιατί. Κι ανακάλυψα τον εαυτό μου. Ονομάζομαι Εμανουέλ Λαμπορί.

Έπειτα κατάφερα ν’ αναλύσω σιγά σιγά τη σχέση ανάμεσα στις πράξεις και τις λέξεις που τις συμβολίζουν, ανάμεσα στα άτομα και τις πράξεις τους. Ο κόσμος μού ανήκε ξαφνικά κι εγώ αποτελούσα μέρος του.

Ήμουν εφτά χρονών. Έμελλε να γεννηθώ και να μεγαλώσω συνάμα, μεμιάς.

Πεινούσα και διψούσα τόσο πολύ να μάθω, να γνωρίσω, να καταλάβω τον κόσμο, που δεν μπορούσα να σταματήσω. Έμαθα να διαβάζω και να γράφω. Έγινα φλύαρη, περίεργη για τα πάντα, κι εκφραζόμουν σε μια άλλη γλώσσα, σαν δίγλωσση αλλοδαπή. Πήρα το απολυτήριο μου, όπως όλος σχεδόν ο κόσμος. Κι έτρεμα περισσότερο τα γραπτά από τα προφορικά. Αυτό ίσως φαίνεται παράξενο για ένα πλάσμα που πασχίζει να προφέρει λέξεις, αλλά και το γράψιμο δεν είναι καθόλου εύκολο.

Όταν θέλησα να γράψω αυτό το βιβλίο, ορισμένα άτομα μου είπαν:

«Δε θα τα καταφέρεις».

Μα ναι! Όποτε αρχίζω κάτι, το ολοκληρώνω. Ήθελα να τα καταφέρω. Ήμουν αποφασισμένη να τα καταφέρω. Ξεκίνησα το μικρό προσωπικό μου έργο με οδηγό το πείσμα, που με χαρακτήριζε πάντα.

Άλλα άτομα, πιο αδιάκριτα, ρωτούσαν πώς θα πετύχαινα το σκοπό μου. Θα έγραφα η ίδια; Θα αφηγόμουν όσα ήθελα να γράψω σε κάποιον που ακούει και μπορεί να μεταφράσει τα νεύματά μου;

Χρησιμοποίησα και τους δυο τρόπους. Οι λέξεις που γράφτηκαν από το χέρι μου κι εκείνες που εκφράστηκαν με νεύματα έγιναν αδερφές. Κι ίσως πιο συνδεδεμένες από κάποιες άλλες.

Τα γαλλικά μου είναι κάπως σχολικά, σαν ξένη γλώσσα, αποκομμένη από την κουλτούρα της. Η γλώσσα των νευμάτων είναι η πραγματική μου κουλτούρα. Τα γαλλικά αξίζουν, για να περιγράφουν αντικειμενικά αυτό που θέλω να εκφράσω. Τα νεύματα, αυτός ο χορός λέξεων στο άπειρο, είναι η ευαισθησία μου, η ποίησή μου, ο εσωτερικός μου κόσμος, το αληθινό μου πρόσωπο. Και τα δυο μαζί μού επέτρεψαν να διηγηθώ τη ζωή μου, μέσα σε μερικές σελίδες• από εκείνη του χτες, που βρισκόμουν πίσω από το διάφανο τοίχο από μπετόν, ως αυτή του σήμερα, που έχω υπερπηδήσει τον τοίχο. Ένα βιβλίο, είναι σημαντική μαρτυρία. Το βιβλίο πηγαίνει παντού, περνάει από χέρι σε χέρι, από πνεύμα σε πνεύμα, για ν’ αφήσει εκεί το σημάδι του. Ένα βιβλίο, είναι ένα μέσο επικοινωνίας που σπάνια προσφέρεται στους κωφούς. Στη Γαλλία, θα έχω το προνόμιο να είμαι η πρώτη, όπως ήμουν κι η πρώτη κωφή κωμικός που πήρε το βραβείο Μολιέρ του θεάτρου.

Αυτό το βιβλίο είναι δώρο ζωής. Θα μου δώσει τη δυνατότητα να πω όσα με βασάνιζαν τόσο καιρό στους κωφούς και σ’ εκείνους που ακούν. Είναι μήνυμα, απόπειρα ειρήνευσης στη μάχη που έχει ξεσπάσει για τη γλώσσα των νευμάτων και χωρίζει ακόμα πολλούς ανθρώπους. Χρησιμοποιώ τη γλώσσα αυτών που ακούν, τη δεύτερή μου γλώσσα, για να πω με απόλυτη βεβαιότητα πως η γλώσσα των νευμάτων είναι η πρώτη μας γλώσσα, η δική μας, αυτή που μας μεταμορφώνει σε ανθρώπινα όντα με ευχέρεια επικοινωνίας. Για να πω, ακόμα, πως οι κωφοί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αρνητικά, πως πρέπει να τους δίνεται το δικαίωμα να χρησιμοποιούν όλες τις γλώσσες, χωρίς γκέτο κι εξοστρακισμούς, για να κατακτήσουν τη ΖΩΗ….»

Λευκός Γλάρος Για την Κοινότητα των Κωφών η επικοινωνία συνιστά ύψιστο δικαίωμα. Τα μέσα πραγμάτωσης του γνωστά επαναλαμβάνονται συνεχώς στους/στις εκπροσώπους και αρμοδίους της Ελληνικής Πολιτείας, οι οποίοι/ες επιμελώς δεν θέλουν να ακούσουν…. Ή μάλλον ακριβέστερα δεν επιθυμούν να καταλάβουν…: αναγνώριση και νομική κατοχύρωση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας σε όλες τις διαδικασίες και όχι μόνον στην εκπαιδευτική και ενεργοποίηση όλων των διατάξεων, που εγγυώνται και κατακυρώνουν την Πρόσβαση των Συμπολιτών/ισών μας με Κώφωση στην ενημέρωση, την επικοινωνία, την εκπαίδευση, τα αγαθά και τις υπηρεσίες.

Οποιαδήποτε περεταίρω αναφορά επί του παρόντος στο νομοθετικό πλαίσιο, που αφορά την Νοηματική Γλώσσα σε Διεθνές Ευρωπαϊκό και εσωτερικό επίπεδο νομίζουμε θα αφαιρούσε κάτι από την μεστότητα, την απλότητα και την καθαρότητα των όσων εδώ πιστά αντιγράψαμε από την Βιογραφία έως την μετεφηβική ηλικία της Emanuelle Labori.

Αρκούμαστε στο να επιμείνουμε στην παρότρυνση μας να διαβάσετε την κραυγή του γλάρου.

Στο Youtube συναντήσαμε ένα βίντεο συνέντευξης της Γαλλίδας Ηθοποιού στο TV France 2, το οποίο δεν έχει υποτιτλιστεί. Σε αυτό ωστόσο κυριαρχεί η Νοηματική Γλώσσα. Περιέχει ορισμένα στιγμιότυπα από θεατρική παρουσία της Laborit και ως εκ τούτου αξίζει τον κόπο κανείς/καμία να σταθεί: http://www.youtube.com/watch?v=BtpHGBPXbUg

Ο γλάρος ημέρευσε και άνοιξε τα φτερά του ησυχασμένος και ανέμελος…

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Με την δύναμη της εικόνας, Μετααναγνώσεις

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s